Berekening van risicos door zombillion en de impact op moderne markten

De term «zombillion» heeft de laatste tijd aan populariteit gewonnen in financiële kringen, hoewel het geen officieel erkende economische term is. Het verwijst informeel naar een situatie waarin een groot aantal bedrijven of activa 'dood' zijn – verlieslatend, verouderd, of onproductief – maar toch doorleven dankzij kunstmatige steun, zoals lage rentetarieven, overheidsinjecties, of schuldsanering. Deze ‘zombie’-entiteiten gompen kapitaal op dat anders naar meer productieve investeringen zou kunnen gaan, waardoor de algehele economische groei wordt belemmerd. De implicaties van deze fenomenen zijn aanzienlijk voor moderne markten en vereisen een diepgaand begrip van de onderliggende mechanismen.

Het concept van ‘zombiebedrijven’ is niet nieuw, maar de schaal ervan is in de afgelopen decennia toegenomen, met name na de financiële crisis van 2008 en meer recentelijk de COVID-19 pandemie. De lage rentevoeten, die bedoeld waren om de economie te stimuleren, hebben het voor bedrijven met zwakke fundamentals mogelijk gemaakt om te overleven door simpelweg hun schulden te herfinancieren. Dit heeft geleid tot een verhoogde allocatie van kapitaal naar minder efficiënte bedrijven, ten koste van innovatie en productiviteitsgroei. Het identificeren en begrijpen van de factoren die bijdragen aan het ontstaan en de proliferatie van deze ‘zombies’ is cruciaal voor beleggers, beleidsmakers en de financiële stabiliteit.

De Oorsprong en Evolutie van Zombiebedrijven

De term 'zombiebedrijf' werd populair gemaakt door onderzoekers van de Bank for International Settlements (BIS) in de vroege jaren 2010. Ze definieerden deze bedrijven als diegenen die niet in staat zijn om hun rentebetalingen te dekken uit hun operationele winst, en dus afhankelijk zijn van externe financiering om te overleven. Echter, de definitie kan variëren, sommige gebruiken ook criteria zoals lage productiviteit, negatieve winstmarges over een langere periode of een afnemende marktaandeel als indicatoren. De opkomst van zombiebedrijven is vaak een gevolg van conjuncturele factoren, zoals economische recessies, maar ook structurele problemen in de financiële sector en het overheidsbeleid kunnen een rol spelen. Een te soepel monetair beleid, bijvoorbeeld, kan de kosten van lenen verlagen en het voor zwakkere bedrijven gemakkelijker maken om te overleven.

De Rol van Lage RenteVoeten

Lage rentevoeten zijn een belangrijk onderdeel van de puzzel. Wanneer de kosten van lenen historisch laag zijn, hebben bedrijven met zwakke fundamentals een grotere kans om te overleven door hun schulden te herfinancieren. Dit creëert een vicieuze cirkel: lage rentevoeten houden zombiebedrijven in leven, waardoor de vraag naar kapitaal toeneemt en de rentevoeten laag blijven. Dit belemmert de kapitaalallocatie en verlaagt de totale productiviteit. De concurrentie van deze ‘zombies’ met gezonde bedrijven drukt ook de prijzen en marges, wat de winstgevendheid van de hele economie aantast. Dit fenomeen kan leiden tot een stagnatie van de economische groei en een afname van de investeringen in innovatie.

De tabel hierboven geeft een indicatie van de toename van het aantal zombiebedrijven in de afgelopen jaren. Hoewel de cijfers schattingen zijn, illustreren ze de groeiende bezorgdheid over de impact van deze bedrijven op de economie.

De Impact op Markten en Investeringen

De aanwezigheid van ‘zombillion’-achtige situaties heeft aanzienlijke gevolgen voor de financiële markten en investeringsbeslissingen. Allereerst leidt het tot een verkeerde allocatie van kapitaal. Kapitaal dat anders gebruikt zou kunnen worden voor investeringen in innovatieve en groeiende bedrijven, wordt vastgehouden door inefficiënte zombiebedrijven. Dit remt de groei en de creatie van banen. Ten tweede kan het de waarde van activa vertekenen. De prijs van activa, zoals aandelen en vastgoed, kan kunstmatig hoog worden gehouden door de aanwezigheid van zombiebedrijven en de vraag naar kapitaal die zij genereren. Dit kan leiden tot zeepbellen en een grotere kans op een financiële crisis. Beleggers moeten zich bewust zijn van deze risico’s en hun portefeuilles dienovereenkomstig aanpassen.

Strategieën voor Beleggers

Om de risico's van zombiebedrijven te minimaliseren, moeten beleggers een zorgvuldige analyse uitvoeren van de financiële gezondheid van de bedrijven waarin zij investeren. Het is belangrijk om te kijken naar kenmerken als de winstgevendheid, de schuldgraad, de cashflow en de concurrentiepositie. Bedrijven met een zwakke financiële positie en een lage productiviteit moeten worden vermeden. Bovendien is het verstandig om te diversifiëren en te beleggen in sectoren die minder gevoelig zijn voor de effecten van zombiebedrijven, zoals technologie en gezondheidszorg. Het is ook aan te raden om te beleggen in bedrijven die een sterke innovatiecapaciteit en een solide concurrentiepositie hebben. Deze bedrijven zijn beter in staat om te overleven in een competitieve markt en te profiteren van economische groei.

• Focus op bedrijven met sterke balansen.
• Vermijd sectoren met een hoge concentratie van zombiebedrijven.
• Investeer in innovatieve en groeiende bedrijven.
• Diversifieer je portefeuille om risico te spreiden.

Deze punten bieden een kader voor beleggers om hun strategie te bepalen en zich te beschermen tegen de potentiële negatieve gevolgen van een ‘zombillion’-achtige situatie.

De Rol van Overheidsbeleid

Overheidsbeleid speelt een cruciale rol in het ontstaan en de proliferatie van zombiebedrijven. Te soepel monetair beleid, zoals lage rentevoeten en kwantitatieve versoepeling, kan het voor zwakkere bedrijven gemakkelijker maken om te overleven. Maar ook andere maatregelen, zoals faillissementsmoratoria en overheidssteunpakketten, kunnen onbedoeld de levensduur van zombiebedrijven verlengen. Hoewel deze maatregelen bedoeld zijn om de economie te stabiliseren en banen te redden, kunnen ze ook leiden tot een verkeerde allocatie van kapitaal en een afname van de productiviteit. Het is belangrijk dat overheden een evenwicht vinden tussen het stabiliseren van de economie en het stimuleren van de efficiëntie en innovatie.

Het Stimuleren van Structurele Hervormingen

Naast het aanpassen van het monetair beleid, moeten overheden ook structurele hervormingen doorvoeren om de economie veerkrachtiger te maken. Dit omvat het verbeteren van het ondernemingsklimaat, het versterken van de rechtspraak, het bevorderen van de digitalisering en het investeren in onderwijs en onderzoek. Door deze hervormingen kunnen overheden de productiviteit verhogen, de concurrentie stimuleren en de allocatie van kapitaal verbeteren. Een dergelijke aanpak kan ook helpen om het ontstaan van nieuwe zombiebedrijven te voorkomen en de economie beter voor te bereiden op toekomstige schokken. Het is essentieel dat overheden een lange termijn visie hebben en durven moeilijke beslissingen te nemen om de economische toekomst te waarborgen.

1. Verhogen van de rentetarieven om lenen duurder te maken.
2. Verminderen van overheidssteun aan failliete bedrijven.
3. Investeren in onderwijs en innovatie om de productiviteit te verhogen.
4. Bevorderen van een concurrerende markt waarin bedrijven gedwongen worden om efficiënt te opereren.

Deze stappen kunnen helpen om de problemen veroorzaakt door een ‘zombillion’-achtige situatie aan te pakken en een duurzame economische groei te bevorderen.

De Lange Termijn Gevolgen voor Innovatie

Een van de meest zorgwekkende gevolgen van de voortdurende aanwezigheid van zombiebedrijven is het effect op innovatie. Wanneer kapitaal vastzit in inefficiënte bedrijven, is er minder geld beschikbaar voor investeringen in nieuwe technologieën en innovatieve ideeën. Dit remt de productiviteitsgroei en kan leiden tot een vertraging van de economische ontwikkeling. Bovendien kan de concurrentie van zombiebedrijven de winstmarges van innovatieve bedrijven drukken, waardoor hun aantrekkelijkheid voor investeerders afneemt. Dit creëert een negatieve spiraal die de innovatie en de economische groei verder belemmert. Het is daarom essentieel om maatregelen te nemen om de allocatie van kapitaal te verbeteren en de innovatie te stimuleren.

Toekomstige Scenario’s en Noodzakelijke Aanpassingen

De trend van ‘zombillion’-achtige situaties lijkt de komende jaren aan te houden, met name in een omgeving van lage rentevoeten en toenemende staatsschuld. Het is echter mogelijk dat de situatie verslechtert als de rentevoeten stijgen en de economische groei afneemt. In dat geval kunnen veel zombiebedrijven in de problemen komen en failliet gaan, wat kan leiden tot een financiële crisis. Om dit te voorkomen, is het belangrijk dat beleidsmakers en investeerders zich bewust zijn van de risico's en de noodzakelijke aanpassingen doorvoeren. Dit omvat het aanpassen van het monetair beleid, het stimuleren van structurele hervormingen en het bevorderen van een gezonde financiële sector. Bovendien is het belangrijk om de impact van deze ontwikkelingen op de arbeidsmarkt te monitoren en passende maatregelen te nemen om werknemers te ondersteunen die hun baan verliezen. De uitdaging ligt in het vinden van een evenwicht tussen het beschermen van de economie en het stimuleren van de groei en innovatie.

De aanpak van deze looming financiële uitdaging vereist een gezamenlijke inspanning van overheden, centrale banken en de private sector, waarbij transparantie, proactiviteit en een langetermijnvisie centraal staan. Alleen door deze elementen te combineren kan men de negatieve effecten minimaliseren en een duurzame economische toekomst waarborgen.